Дарслар сифатини оширамиз!

Октябрь 28, 2009

 Бошлангич таълим укитувчилари утаётган фанларини  утказиш вактида уз методларидан кай даражада яхши фойдаланиши, болаларни дарсга булган кизикишини ошириши - бу дарснинг асосий кисмларидан биридир. Укитувчилар дарсларида фойдаланиш учун керакли булган кургазмали дидактик материалларнинг ранг-баранглиги мавжуд булиши зарур булади. Мисол тарикасида 3-синфида укувчилар жадвалдан ташкари (*) ва (:) амаллари билан ишлашда фойдаланадиган  кургазмалар таклиф килинади. Улар кайикча куринишида булиб кайикчанинг асосида купайтиришга доир мисоллар булиб, елкан кисмида эса купайтма берилган. Укувчилар гурухларга ажратилади ва мазкур мисолларни ечиб, маълум бир манзилга етиб бориш таклиф этилади. Гурухда болалар бир-бирларига ёрдам берадилар. Купайтириш жадвалини ёд олмаган укувчида бошкалар билан мисолларни ечиш хохши тугилади.  Бу ишлар оркали биз укувчини мустакил купайтириш жадвалини уз хохиши билан ёд олишга ундаймиз.

DARSLARDA KO`RGAZMALARNING O`RNI

Сентябрь 29, 2008

 Boshlang`ich maktabda darslarning qiziqarli, mazmunli o`tilishi, o`quvchilarni darsga bo`lgan qiziqishini oshirishning sabablaridan biri, darslarda ko`rgazmalilikdir. Kuzatishlar shuni ko`rsatadiki, o`quvchilar darslarda turli ko`rgazmalardan foydalanib musobaqalar uyushtirilsa berilgan bilimlar, yangi mavzu samarali mustahkamlanadi,   kitob bilan ishlaganlarida ko`proq yangiliklar olishga intiladilar. Toshkent shahar pedagoglarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish instituti boshlang`ich ta`lim o`qituvchilari malaka oshirish kurslariga kelgan o`qituvchilarni shu mavzuga oid juda ko`p yangiliklar bilan tanishtiryaptilar. 

Fanlar aro bog`lanish

Сентябрь 29, 2008

 Математика  ўсиб келаётган ёш авлодни камол топтиришда ўзига хос  ўкув фани сифатида кенг имкониятларга эга. У ўкувчи тафаккурини ривожлантириб, аклини пешлайди, уни тартибга солади, ўкувчиларда максадга йўналганлик, мантикий фикрлаш, топкирлик хислатларини тарбиялаб боради. Айни пайтда мулохазаларни тўгри тузишга ўргатади.
      Малака оширишга келган, бошлангич синф укитувчилари уз дарсларида фойдаланишлари, болаларни дарсга кизиктириш учун турли кургазма ва таркатма куроллар тайёрланди. Масалан, бошлангич мактабнинг 2-синфдан бошлаб болаларни купайтириш жадвали билан таништириш ва уни ёд олишлари учун жуда куп ишлар олиб борилади. Лекин болаларнинг баъзилари учун уни ёд олишлари мураккаблик килади. Шу уринда лола гули калин кардонлардан ясалиб, унинг гул кисмига купайтириш амаллари, поя кисмига эса жавоблар ёзиб чикилади. Синф болалари гурухларга булиниб, машк бажарилади. Кайси гурух голиблиги аникланади.
    Укитувчиларга  бу машк таклиф этилганида улар болалар ичидан утказиши мумкин булган хис-туйгуларни узларидан утказадилар. Демак, купайтириш жадвалини ёд олиш, машк ва таркатма куроллар оркали ижобий натижаларга эришиш  мумкинлигини хис киладилар ва дарсларида фойдалана бошлайдилар.
     Бу кургазмали куролни фанлар аро боглаш мумкинлиги хам куриб чикилади. Масалан, табиатшунослик дарсларида гулларни парвариш килиш, она тили дарсларида лола сузи иштрокида гап ёки матн тузиш, расм дарсларида лолазор расмини чизиш, укиш дарсида шеър ёд олиш каби ишлар амалга оширилади.
Укитувчи математика фанини ўкитиш, болаларни маълум билим ва малакаларнигина  ўзлаштириб олишларини ўз вазифаси деб билмай, балки уларда идрок, хотира, тафаккур каби билиш кобилиятларининг умумий ривожланишини хам назарда тутади. Бу йўналишдаги максадга мувофик иш уларга аклий фаолиятнинг мухим усулларини ўрганиш (тахлил, синтез, таккослаш, умумлаштириш, абстрактлаштириш, конкретлаштириш каби аклий операцияларни бажариш)га имкон беради.